تبلیغات
رایحه قم - علت هجرت حضرت معصومه (سلام الله علیها) به قم‌
علت هجرت حضرت معصومه (سلام الله علیها) به قم‌
حضرت معصومه(س) با گروهی از همراهان (علویان)، به ظاهر برای زیارت امام رضا(ع) مدینه را به سوی خراسان ترك می كنند. یك سال از آخرین ملاقات با برادرشان گذشته و اینك پس از یك سال تحمّلِ رنجِ فراق برادر و جلب امام رضا(ع) به خراسان، قصد هجرت كرده اند.اما روی دیگر سكه آن است كه این زیارت، یك ملاقات عادی نبوده است؛ بلكه یك حركت است. تحول عظیمی است كه آغاز آن با حضرت امام رضا(ع) بوده است و ادامه آن با حضرت معصومه(س). (گرچه دیدار حضرت معصومه با امام رضا انجام نشد و در اثنای سفر و در ساوه، جنگ سختی درگرفت و كریمه اهل بیت 23 تن از عزیزان خود را در این ستیز از دست داد و خود نیز پس از هفده روز در قم وفات یافت).

این حركت، مانند حركت حضرت ابی عبدالله است كه آغاز حركت، با سیدالشهدا و ادامه آن با حضرت زینب(س) بود. اینكه هجرت امام رضا(ع) از مسیر بصره ـ‌اهواز ـ فارس به مرو صورت گرفت و هجرت حضرت معصومه یك سال بعد، از مسیر دیگری انجام شد، می تواند علت مهم تری داشته باشد و آن این است كه معصومین (علیهم السلام) می خواستند پایگاهی بسیار قوی در سرزمین ایران ایجاد كنند كه قم را بهترین و مناسب ترین مكان یافتند؛ لذا نخستین جرقه از لسانِ مبارك امام صادق(ع) بود كه خبر دفن یكی از اولادشان در قم را بیان فرمودند. حضرت معصومه(س) قم را انتخاب كردند تا با آمدن به این شهر، سخن امامان خود را به تحقق برسانند كه تا آن زمان هیچ‌یك از اولاد معصومین(علیهم‌السلام) در قم دفن نشده بودند؛ بلكه حتی به این شهر قدم نیز نگذاشته بودند.

چهار فاطمه در خانه امام
مطابق نوشته مورّخان، حضرت موسی بن جعفر(ع) چهار دختر به نام «فاطمه»‌به شرح زیر داشته اند (كه به فواطم اربعه معروفند):

1. فاطمه كبری، ملقب به «حضرت معصومه»(س) كه در قم مدفون است.
2. فاطمه صغری، ملقب به «بی بی هیبت» كه در مدخل شهر باكو در جمهوری آذربایجان مدفون است.
3. فاطمه وسطی، ملقب به «ستّی فاطمه»‌كه در اصفهان مدفون است.
4. فاطمه اُخری، مشهور به «خواهر امام» كه در رشت مدفون است.

نكته:‌ فقط حضرت معصومه(س) از نجمه خاتون (مادر امام رضا(ع)) تولد یافته است.

ـ ‌محدّث گران‌قدر، حاج شیخ عباس قمی(ره) به هنگام بحث از دختران حضرت موسی بن جعفر(ع) می-نویسد:‌«برحسب آنچه به ما رسیده، افضل آنها سیده جلیله معظّمه، فاطمه بنت امام موسی(ع)، معروف به حضرت معصومه است».

ـ‌این خاتون دوسرا و شفیعه روز جزا، القاب فراوانی دارد كه برخی از آنها عبارتند از:

معصومه، كریمه اهل‌بیت، اُختُ الرضا،‌نقیه، سیده، طاهره و حمیده.

عالمه آل عبا
پیرمردهای عالم اسلام، سؤال هایشان را جمع كرده، نوشته و آورده بودند خدمتِ‌امام‌كاظم(ع). چون امام(ع) نبودند، سؤال ها را دادند به دختر او (حضرت معصومه(س)) تا مطمئن شوند كه سؤال ها به دست پدر خواهد رسید. وقتی فردا آمدند، هنوز امام كاظم(ع) نیامده بودند. سؤال ها را گرفتند و رفتند. دختر امام، سؤال ها را كامل جواب داده بود. میان راه به امام كاظم(ع) برخوردند و جواب ها را به او نشان دادند. حضرت(ع) همه جواب ها را تأیید كردند و فرمودند:‌ «فِداها اَبُوها؛ پدرش به فدایش»!

بیت النور
بیت النور حجره ای است كه حضرت معصومه(س) در مدت اقامت هفده روزه اش در منزل موسی بن خزرج، در آنجا مشغول عبادت بودند كه هم اكنون نیز این حجره در محله میدان میر قم وجود دارد و مورد توجه دوست داران اهل‌بیت است. عبادت و شب زنده داری هفده روزه این بانوی مكرمه در واپسین روزهای عمر شریفش، گوشه‌ای از یك عمر عبودیت و خضوع و خشوع او در برابر ذات پاك الهی است. بر سرْدرِ آن مكان مقدس این دو بیت به چشم می خورد:

شده بنیاد این كاخ منوّر
به پاس دختر موسی بن جعفر
عبادتگاه معصومه است این‌جا
كز اینجا قم شرافت یافت دیگر


نویسنده:محمدكاظم بدرالدین